Strona głównaUsługiSztuczna inteligencja i AI Act
AI Act: badanie zgodności i bieżące doradztwo
Definicja z art. 3 pkt 1 rozporządzenia jest szersza, niż się wydaje, i węższa, niż sugeruje marketing dostawców. Zaczynamy od kwalifikacji, bo od niej zależy, czy dalsze obowiązki w ogóle Państwa dotyczą. Poza badaniem prowadzimy bieżące doradztwo: opiniujemy umowy z dostawcami AI, zasady korzystania z narzędzi przez pracowników i dokumentację wymaganą rozporządzeniem.
1 sierpnia 2024
Stosowanie większości przepisów
2 sierpnia 2026
Maksymalna kara, art. 99
35 mln EUR albo 7% obrotu
Na czym polega problem
Trzy pytania, na które większość organizacji nie zna odpowiedzi
Pierwsze: które z używanych narzędzi są „systemem AI” w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia. Odpowiedź rzadko pokrywa się z tym, co producent napisał w materiałach handlowych. Zwykłe reguły decyzyjne bywają sprzedawane jako sztuczna inteligencja, a realne systemy uczące się kryją się w modułach, o których nikt nie pomyślał.
Drugie: czy któreś z zastosowań mieści się w katalogu zakazanych praktyk z art. 5 albo wśród systemów wysokiego ryzyka z art. 6. Katalog zakazów obejmuje między innymi techniki podprogowe i manipulacyjne prowadzące do istotnej zmiany zachowania. Brzmi odlegle, dopóki nie przyjrzeć się mechanizmom personalizacji w systemach sprzedażowych.
Trzecie: kto w organizacji odpowiada za system AI po stronie dostawcy, a kto po stronie podmiotu stosującego. Role z rozporządzenia rozkładają obowiązki asymetrycznie, a umowy zawarte przed 2024 rokiem zwykle o nich milczą.
Jak pracujemy
Badanie AI w pięciu etapach
Pierwszy etap zamyka kwestię kwalifikacji i zakazanych praktyk. Kolejne uruchamiamy tylko wtedy, gdy wynik pierwszego tego wymaga, bo nie ma sensu badać zarządzania ryzykiem w systemie, który systemem AI nie jest.
01
Kwalifikacja i zakazane praktyki
Ustalenie, czy system albo jego składowe są systemem AI w rozumieniu art. 3 pkt 1, analiza występowania praktyk zakazanych z art. 5 oraz systemów wysokiego ryzyka z art. 6. Rezultat: raport rozstrzygający, czy rozporządzenie w ogóle Państwa dotyczy.
02
System zarządzania ryzykiem
Analiza tego, jak organizacja identyfikuje i ogranicza ryzyka związane z użyciem systemu. Korzystamy z norm ISO z obszaru AI jako ramy odniesienia.
03
Dane treningowe, walidacyjne i testowe
Ocena zbiorów danych oraz wypracowanie praktyk zarządzania nimi. Tu najczęściej krzyżują się obowiązki z AI Act i z RODO, bo dane treningowe bywają danymi osobowymi.
04
Dokumentacja techniczna i nadzór
Weryfikacja dokumentacji wymaganej rozporządzeniem, zasad prowadzenia rejestrów zdarzeń oraz środków nadzoru ze strony człowieka.
05
Raport zgodności i Polityka AI
Raport z badania zgodności oraz przygotowanie Polityki AI, czyli dokumentu, który realnie porządkuje korzystanie z narzędzi w organizacji.
Metodyka
Jak przebiega samo badanie
Badanie prowadzimy według własnej, rozwijanej metodyki, tej samej, na której opieramy audyty RODO. Sześć faz: inicjacja z uzgodnieniem celu i kryteriów, przygotowanie planu oraz list kontrolnych, przeprowadzenie badania, raport, formalne zamknięcie i wsparcie po badaniu.
Informacje pozyskujemy z przeglądu dokumentacji, wywiadów z pracownikami, oględzin urządzeń i systemów oraz obserwacji procesów. Po każdym spotkaniu uczestnik dostaje spisane ustalenia do potwierdzenia, więc nikt nie dowiaduje się z raportu, że powiedział coś, czego nie powiedział.
Formy współpracy
Nie tylko badanie. Także bieżące doradztwo
Badanie AI
Pięć etapów opisanych wyżej, zakończonych raportem zgodności i Polityką AI.
Bieżące doradztwo
Opiniowanie umów z dostawcami narzędzi AI, zasady korzystania przez pracowników, ocena nowych wdrożeń przed zakupem, konsultacje przy pytaniach z zarządu.
Szkolenia i Polityka AI
Warsztaty dla zespołów korzystających z narzędzi generatywnych oraz dokument porządkujący zasady w organizacji.
Uczciwie o granicach
Czego badanie nie obejmuje
Nie oceniamy jakości modelu ani jego skuteczności biznesowej. Nie prowadzimy testów penetracyjnych samego modelu. Nie zastępujemy dostawcy w obowiązkach, które rozporządzenie nakłada na niego, a nie na Państwa. Zakres każdego etapu ustalamy pisemnie przed rozpoczęciem prac, żeby nikt nie liczył na coś, czego nie zamówił.
Kalendarz
Rozporządzenie wchodzi etapami i część terminów już minęła
Najczęstsze nieporozumienie brzmi: „AI Act zacznie obowiązywać”. On już obowiązuje, tylko nie w całości. Zakazane praktyki są egzekwowalne od lutego 2025, obowiązki dla modeli ogólnego przeznaczenia od sierpnia tego samego roku.
Przesunięcie terminów przez pakiet Digital Omnibus dotyczy systemów wysokiego ryzyka. Obowiązki przejrzystości stosuje się od 2 sierpnia 2026, z jednym krótkim wyjątkiem opisanym niżej. Kto odłożył przygotowania, licząc na dodatkowy rok, odłożył je wobec niewłaściwej daty.
1 sierpnia 2024
2 lutego 2025
2 sierpnia 2025
2 sierpnia 2026
To już
2 grudnia 2027
2 sierpnia 2028
Kto to prowadzi
Obszar sztucznej inteligencji prowadzi audytor wiodący ISO/IEC 42001
Za badania zgodności z AI Act odpowiada u nas Łukasz Onysyk, wiceprezes zarządu i audytor wiodący systemu zarządzania sztuczną inteligencją według ISO/IEC 42001:2023. To norma, która opisuje, jak zarządzać sztuczną inteligencją w organizacji, a nie jak zbudować model.
Ma to znaczenie praktyczne. AI Act mówi, czego prawo wymaga; norma podpowiada, jak to poukładać, żeby dało się wykazać. Prowadzimy oba porządki razem, bo osobno żaden nie domyka tematu.
Od czego zależy wycena
Od liczby systemów objętych badaniem i tego, czy organizacja jest dostawcą, czy podmiotem stosującym. Samo ustalenie roli bywa najtrudniejszą częścią i tę rozmowę odbywamy bezpłatnie.
Pytania i odpowiedzi
AI Act i sztuczna inteligencja: pytania podstawowe
Od kiedy AI Act obowiązuje?
Rozporządzenie weszło w życie 1 sierpnia 2024, a jego przepisy stosuje się etapami. Zakazy praktyk z art. 5 obowiązują od lutego 2025, obowiązki dostawców modeli ogólnego przeznaczenia od sierpnia 2025, a przejrzystość z art. 50 wraz z egzekucją wobec tych dostawców – od 2 sierpnia 2026. Systemy wysokiego ryzyka mają terminy późniejsze: 2 grudnia 2027 dla Załącznika III i 2 sierpnia 2028 dla systemów wbudowanych w produkty. Przesunęło je rozporządzenie 2026/1744, które weszło w życie 27 lipca 2026, na sześć dni przed pierwotnym terminem.
Czy nasza firma w ogóle mu podlega?
Definicja z art. 3 pkt 1 jest szeroka i obejmuje także systemy kupione, nie tylko budowane. Podmiot, który wdraża cudzy system, jest podmiotem stosującym i ma własny katalog obowiązków. Odpowiedź „nie tworzymy sztucznej inteligencji” nie zamyka więc tematu.
Jakie są kary?
Artykuł 99 przewiduje trzy pułapy. Najwyższy to 35 milionów euro albo 7 procent światowego obrotu i dotyczy praktyk zakazanych. Za naruszenie pozostałych obowiązków grozi 15 milionów albo 3 procent, a za wprowadzenie organu w błąd 7,5 miliona albo 1 procent; w każdym wypadku bierze się kwotę wyższą. Jedno wdrożenie potrafi przy tym naruszyć rozporządzenie o sztucznej inteligencji i RODO naraz – wtedy postępowania biegną równolegle, każde z własnym pułapem.
Czy pracownicy mogą korzystać z ChatGPT?
Mogą, tylko że rozstrzyga o tym wariant usługi, a nie sam fakt korzystania. Konta konsumenckie nie mają umowy powierzenia: dostawca przetwarza wprowadzone treści we własnych celach, jako odrębny administrator, i domyślnie wykorzystuje je do trenowania modelu. Wklejenie tam danych klienta jest więc ich udostępnieniem, z pominięciem art. 28 ust. 3 RODO. Plany firmowe i dostęp przez interfejs programistyczny działają inaczej – jest umowa powierzenia, treści klienta nie służą trenowaniu, a przetwarzanie bywa możliwe do ograniczenia do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Odpowiada za to pracodawca jako administrator, nie autor zapytania. Sam zakaz przy tym nie wystarcza: pracownik zakłada wtedy konto prywatne i problem znika z pola widzenia zamiast zniknąć naprawdę.
Sprawdźmy, które z Państwa systemów podlegają rozporządzeniu
Obowiązki przejrzystości z art. 50 stosuje się od 2 sierpnia 2026, a przygotowania do reżimu wysokiego ryzyka mają sens już teraz.
Z bloga na ten temat
Pisaliśmy o tym szerzej
-
AI Act: nadchodzące obowiązki w 2025 r. – unijne rozporządzenie 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji
W ostatnim czasie sporo mówi się o Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie…
-
Korzystanie z modeli sztucznej inteligencji generatywnej a ochrona prywatności
Generatywna sztuczna inteligencja (ChatGPT, Gemini, Copilot i inne) zmienia tworzenie treści, jednocześnie stawiając pod znakiem zapytania prywatność i zgodność z RODO. Sprawdź,…
-
Klasyfikacja wysokiego ryzyka bez domysłów – Komisja publikuje wytyczne do art. 6 AI Act
Wytyczne, na które czekałem od lutego, Komisja Europejska ogłosiła 19 maja 2026 r.


